واحد مبارزه با بيماريها شهرستان كردكوي

 كارگاه آموزشي احتياطات همه جانبه ايدز در تاريخ 6 و 7 مهر ماه 1388 با حضور 50 نفر ازپزشكان ، دندانپزشكان ، پرستاران ، ماماها ، كارشناسان و كاردانهاي مبارزه با بيماريها و علوم آزمايشگاهي شاغل در مركز بهداشت شهرستان كردكوي برگزار گرديد.

دكتر ابراهيم ملايي سرپرست مركز بهداشت شهرستان در اين جلسه هدف كلي  از برگزاري كارگاه را  آموزش کارکنان در راستای پیشگیری از HIV/AIDS در تماسهای شغلی ذكر و درمورد اهداف اختصاصی گفت:

 1-شناخت راههای عمده سرایت بیماریهای منتقله از خون و راههای پیشگیری از آن  در کارکنان بهداشتی

2-شناخت اصول احتیاطات استاندارد

3-شناخت تماسهای شغلی توام با خطر انتقال بیماریهای منتقله از خون و آشنایی با مایعات بالقوه عفونی بدن

4-مراقبت از زخم یا ناحیه آسیب دیده

5-شناخت اقدامات پس از تماسهای شغلی خطرناک در کارکنان بهداشتی

6-آشنایی مختصر با روشهای عفونت زدایی عنوان كرد

 وي درادامه درخصوص وضعيت شيوع غفونت و بيماري ايدز را در ايراان اشاره كرد: ‌ بر اساس آمار جمع آوري شده از دانشگاه‌هاي علوم پزشكي و خدمات بهداشتي درماني كشور تا تاريخ اول تير ماه 88 تعداد 19 هزار و 774 نفر افراد مبتلا به HIV/AIDS در كشور شناسايي شده‌اند كه 1/93 درصد آنها را مردان و 9/6 درصد را زنان تشكيل مي‌دهند.

بنا به اين گزارش، تاكنون ۱۹۷۵۰ نفر مبتلا به ايدز شناسايي شده و 3 هزار و 315 نفر از افراد مبتلا فوت كرده‌اند.

بر اساس آمار جمع آوري شده 7/37 درصد از مبتلايان به HIV در گروه سني 34-25 سال قرار دارند كه بالاترين نسبت در بين گروه‌هاي سني را به خود اختصاص داده‌اند.

گفتني است، علل ابتلا به HIV در بين كل مواردي كه از سال 1365 تاكنون در كشور به ثبت رسيده‌اند به ترتيب: تزريق با وسايل مشترك در مصرف كنندگان مواد 7/69 درصد، رابطه جنسي 4/8 درصد، دريافت خون و فراورده‌هاي خوني 2/1 درصد و انتقال از مادر به كودك 6/0 درصد بوده است. همچنين راه انتقال در 1/20 درصد در اين گروه شناسايي نشده است.

احتياط هاي استاندارد به منظور پيشگيري از انتقال عفونت از بيمار به كاركنان مراقبت هاي بهداشتي  ميباشد ولي بكارگيري آن مي تواند در كاهش خطر انتقال از كارمند به بيمار نيز موثر باشد.

دكتر غلامحس كلاهدوز سرپررست واحد پيشگيري و مبارزه با بيماريها درادامه كارگاه آموزش درخصوص احتياطات استاندارد(همه جانبه) ميگويد: « احتياط هاي همه جانبه را بايد براي خون ، مايعات بدن كه انتقال عفونتهاي انتقال پذير از راه خون در مورد آنها ثابت شده است ، مايعات بدن كه خطر انتقال در مورد آنها ناشناخته است و همچنين هر مايع ديگر بدن كه به طور مشهود به خون آلوده باشد بجز مدفوع ، ترشحات بيني، خلط ، عرق ، اشك، ادرار ، يا محتواي استفراغ (مگر اينكه آغشته به خون باشند) بكار گرفت.

 همچنين نيازي به احتياط هاي همه جانبه در مورد بزاق وجود ندارد مگر در دندان پزشكي كه بزاق ممكن است به خون آلوده باشد» .

احتياط هاي استاندارد شامل :

1.      خون

2.      تمام مايعات بدن، ترشحات و مواد دفعي بجز عرق، بدون توجه به اينكه به خون آلوده باشند يا نه

3.      پوست نا سالم

4.      غشاء هاي مخاطي ميباشد

دكتر كلاهدوز نكات پيشگيرانه را هنگام كار متذكر شده  و رعايت نكات زير توسط كاركنان مراقبت هاي بهداشتي كه با خون يا ديگر مايعات بدن كه احتياط هاي استاندارد را مي طلبد، به شيوه اي در تماس هستند خواستار شد

1.      استفاده از ماسك ، عينك و محافظ صورت در موارد وجود خطر پاشش خون يا ديگر مايعات بدن و برخورد با مخاط دهان ، بيني، يا چشم ها توصيه مي شود.

2.      توصيه CDC اين است كه در هنگام دستكاري راه هاي هوايي، اعمال دندانپزشكي، يا آندوسكوپي به طور معمول از ماسك و عينك استفاده شود.

3.      از گان يا پيشبند در روش هايي كه با پاشيدگي خون يا ديگر مايعات بدن همراهند و امكان آلودگي لباس با خون ، ترشحات ، مواد دفعي يا ديگر مايعات بدن وجود دارد ، استفاده گردد.

4.      دست ها و ديگر سطوح پوست بايد پس از آلودگي با خون يا ديگر مايعات بدن بي درنگ بطور كامل شسته شوند. دستها را بايد بي درنگ پس از بيرون آوردن دستكش ها شست.

5.      احتياط در مورد سوزن و ديگر وسايل لازم است.

6.      در صورتي كه ضايعات پوستي باز در دستها وجود داشته باشد، بايد آنها را پانسمان و در تمام موارد از دستكش استفاده كرد.

7.       كساني (كاركنان)كه مبتلا به ضايعات پوستي يا درماتيت هاي ترشح دار هستند بايد از هرگونه مراقبت مستقيم بيمار و دستكاري لوازم مراقبتي بيمار تا زمان بهبود خودداري نمايند.

تماس شغلي توأم با خطر انتقال هپاتيت B ، C و HIV همراه است

دكتر شهرام صابري پزشك مسئول پايگاه مشاوره بيماريهاي رفتاري مركز بهداشت شهرستان كردكوي در خصوص پيشگيري پس از مواجهه پرخطرو اقدامات كاهش آسيب عنوان كرد:

شايعترين دليل مواجهه  پرخطر عبارتند ار :

1.      آسيب هاي زيرپوستي ( فرو رفتن سوزن و يا بريدگي با يك وسيله تيز )

2.      تماس مخاط يا پوست غير سالم ( بريده، خراشيده، مبتلا به درماتيت يا اگزما ) با بافت، خون يا ساير مايعات بدن كه بالقوه عفوني فرض مي شوند

3.      هر گونه تماس مستقيم ( بدون حفاظ ) با محيط غليظ شده ويروس مانند آزمايشگاه هاي تحقيقاتي

دكتر صابري رعايت نكات ذيل را ازكاركنان مراكز بهداشتي درماني هنگام ارائه خدمات بهداشتي و درماني به مراجعين ، خواستار شد

الف) اقدامات پيشگيري كننده از بروز جراحات و صدمات ناشي از سر سوزن و وسايل تيز و برنده در كاركنان بهداشتي درماني

1.      جهت شكستن ويالهاي دارويي ترجيحا ً از نوعي استفاده شود كه احتياج به تيغ اره نداشته باشد.

2.       پس از تزريق از درپوش گذاري خودداري شود.

3.  از شكستن و خم كردن سر سوزن قبل از دفع خودداري شود. 
4.  جهت حمل وسايل تيز و برنده از ريسيور استفاده شود. از حمل وسايل مذبور در دست يا جيب يونيفرم خودداري نماييد.
5.  از دست به دست نمودن وسايل تيز و برنده اجتناب شود.

احتياطات عمومي در هنگام تماس با خون و ساير ترشحات بدن :

1- استفاده از دستكش و پوشاندن بريدگي يا زخم در دستها با پانسمان ضد آب
2- استفاده پيش بند پلاستيكي يكبار مصرف
3- در صورت احتمال پاشيده شدن خون و ساير مايعات آلوده، استفاده از ماسك و عينك محافظ
4- در صورتي كه بيمار دچار خونريزي وسيع است استفاده از گان ضد آب
5- مجوز پزشك جهت ادامه فعاليت كاركنان دچار اگزما يا زخم باز در بخش ها

ب) كمكهاي اوليه فوري پس از تماس در كاركنان بهداشتي درماني شامل:

1. - شستشوي زخم با آب و صابون
2.  كمك به جلوگيري از خونريزي
3.  خودداري از مالش موضعي چشم
4.  شستشوي چشم ها و غشاء مخاطي با آب فراوان
5.  گزارش فوري سانحه به سوپروايزر باليني در بيمارستان و درمراكز بهاشتي و درماني نيز ميتواند به پايگاه مشاوره مراجعه نمايند
6.  ثبت رسمي مورد توسط سوپروايزر و تشكيل پرونده بهداشتي كاركنان و اطلاع به مدير و مسئول مركز و طرح در كميته كنترل عفونت
7.  تشكيل پرونده و پيگيري مورد 
8.  بررسي ميزان خطر بيماريهاي ناشي از تماس (در صورتي كه تماس با عفونت HIV محرز باشد، ضروريست در عرض ساعت اول تحت مراقبتهاي درماني قرار گيرد. 
9.  در صورتي كه منبع آلوده بعنوان مورد شناخته شده HBV/HIV باشد 10- 5 ميلي ليتر خون از فرد مورد تماس گرفته و به منظور پيگيري آتي ذخيره شود

هر سال تزريقات غيرايمن موجب حدود 16-8 ميليون ابتلا به هپاتيت B ، 2-5 ميليون ابتلا به هپاتيت C و 160-80 هزار مورد HIV مي‌گردد.

قربانعلي فرخي كارشناس مبارزه با بيماريها و كارشناس پايگاه مشاوره در ارائه مبحث پيرامون تزريق ايمن گفت :چنانچه تزريقات غير ايمن  انجام گيرد مي توانند باعث بروز عفونت در افراد شوند.

 در اين صورت انتقال مي تواند از طريق تماس انگشتان با سر سوزن،

 از روي پوست مجروح ، فرو رفتن سوزن بداخل بدن و يا از طريق سوزن و سرنگ كه قبلاً مصرف شده ايجاد شود. متاسفانه هر سال تزريقات غيرايمن موجب حدود 16-8 ميليون ابتلا به هپاتيت B ، 2-5 ميليون ابتلا به هپاتيت C و 160-80 هزار مورد HIV مي‌گردد.

وي منظور از تزريق ايمن را اينچنين تعريف كرد

تزريق ايمن يعني تهيه ، تأمين وسايل و تجهيزات و آموزش هايي براي ارائه خدمت تزريق به افراد جامعه به صورتي كه فرد خدمت گيرنده(كاركنان)، خدمت دهنده (مراجعين) و جامعه بر اثر تزريق آسيب نبيند.

در اين راستا دو هدف در در دستور كار متوليان نظام سلامت قرار گر فته است

1. اطمينان از ارائه ايمن تزريقات
2. دفع مناسب ضايعات تزريق در كشور

براي تحقق اهداف فوق راهكارهايي ذيل تبين گرديد:

ü       تأمين و توزيع سرنگ AD (خود ايستا در بخش واكسيناسيون)

ü       تأمين و توزيع Safty Box (جعبه ايمن)

ü       ايجاد هماهنگي برون بخشي در جهت دفع ايمن ضايعات 

ü       ايجاد هماهنگي هاي درون بخشي برحسب نياز 

ü       سوزاندن كليه ضايعات در مراكز شهري در زباله سوز

ü       سوزاندن كليه ضايعات در مناطق روستايي در گودال ها يا كوره هاي محلي

ü       آموزش پرسنل 

ü       آموزش و اطلاع رساني به جامعه

حهت نيل به اهداف مذكور  در كنار مراكز دوليت ارائه خدمات بهداشتي و درماني ، نقش مراكز بهداشتي و درماني  بخش خصوصي  در جهت كاهش رفتار پرخطر در كاركنان شاغل دراين بخش خصوصي قابل توجه ميباشد.

اين كارشناس همچنين اشاره كرد كه : براي انجام تزريقات ايمن بايستس اصول و موازين مربوط به آن را مورد توجه قرار داده و به آن عمل كرد.ان اصول عبارتند از: 

—            الف: محل تميز (Clean Work Plan):

—            (تعيين مكان خاص براي واكسيناسيون دفع بلافاصله سرنگ در Safty Box در نزديكترين محل به واكسن)

—            ب: شستشوي دست (Hand Washing)

—            ج: سر سوزن و سرنگ استريل

—            (سالم بودن بسته بندي سرنگ و سر سوزن، كنترل تاريخ انقضاء ، دست نزدن به سر سوزن قبل و بعد از واكسيناسيون و اجتناب از سرپوش گذاري مجدد سر سوزن)

—            د: تميزكردن محل تزريق (Skin Cheaning) 

—            هـ : جمع آوري صحيح اجسام نوك تيز : (Appropiate collection of sharps)

—            اجتناب از سرپوش گذاري مجدد سر سوزن ،استفاده از Safty BOX ،پركردن سه چهارم حجم Safty BOX ، بستن درب Safty BOX و نگهداري آنها در يك مكان مطمئن و خشك و دور از دسترس كودكان و مردم ، براي اجتناب از ايجاد صدمه در اثر سرسوزن هرگز Safety box پر شده را در دست نگيريد، تكان ندهيد، فشار ندهيد يا روي آن ننشينيد يا نايستيد.

—             

—            و : دفع صحيح ضايعات بطوريكه خطري براي ارائه كننده و دريافت كننده خدمت و جامعه نداشته باشد بهترين گزينه براي دفع ضايعات حاصل از تزريقات و پانسمان سوزاندن است.

کارگاه اموزشی ضمن خدمت با موضوع انفلوانزا  با مشارکت اداره اموزش و پرورش و مرکز بهداشت شهرستان کردکوی برگزار شد

کارگاه  آموزشی  4روزه  با عنوان انفلو انزا با همکاری واحد ضمن خدمت مدیریت اموزش و پرورش و  واحد مبارزه با بیماریهای مرکز بهداشت شهرستان کردکوی به مدت چهار روز در تاریخ های 11 -12 - 18 و 19 مهر ماه 1388 در سالن امفی تئاتر  مدیریت آموزش و پرورش شهرستان کردکوی با حضور 1200 نفر از مدیران  ، معاونان و معلمان کلیه مقاطع تحصیلی به منظور ارتقا دانش و مهارت مراقبت از خود ، دانش آموزان و مقابله با پاندمی برگزار شد

دکتر غلامحسن  کلاهدوز سرپرست واحد پیشگیری و مبارزه با بیماریهای مرکز بهداشت شهرستان طی سخنانی گفت:

با شناسایی شدن 22 مورد جديد ابتلا به بيماري آنفلوانزاي(۱ H۱N)  A ، طي هفته گذشته شمار مبتلايان شناسایی شده (تا تاریخ 16مهر88) به اين بيماري در كشور ایران به 476نفر رسيد. لازم به ذکر است ۶۱ درصد از افراد مبتلا در محدوده سنی ۱۵ تا ۴۴ سال می باشند که این موضوع گرچه احتمال مرگ و میر ناشی از ابتلا را کاهش می دهد ولی احتمال گسترش سریع و انفجاری آن را در زمان بازگشایی مدارس و دانشگاه ها بسیار افزایش می دهد . خوشبختانه تنها یک درصد از افراد مبتلا در سنین بالای ۶۵ سال و ۲ درصد افراد در سنین زیر ۵ سال می باشند .ابتلا به آنفلوانزای(۱ H۱N )A در کودکان زیر ۵ سال و افراد مسن می تواند با بیشترین میزان مرگ و میر همراه باشد.
اين بيماري تاكنون در 200 كشور دنيا انتشار يافته و بيش از 340 هزار نفر به اين بيماري مبتلا شده و بيش از 4هزار نفر نيز به علت اين بيماري جان باخته‌اند.تاكنون اين بيماري در 22كشور منطقه مديترانه شرقي انتشار يافته بيش از 12800 هزار نفر به اين بيماري مبتلا شده و 74 نفر نيز جان خود را از دست داده‌اند.
وی درادامه افزود : يش بيني می شود با بازگشایی مدارس و دانشگاه ها و همچنین سرد شدن هوا شاهد افزايش ناگهاني تعداد مبتلايان اين بيماري در كشور ایران باشيم . به خصوص اينكه طي هفته های گذشته شاهد افزايش انفجاري اين بيماري در ژاپن با ۱۱۰ هزار مبتلا و در هندوستان با ۱۰۰ نفر فوتي بوديم، همين طور در برخي كشورهاي حاشيه خليج فارس مثل عربستان ، كويت، قطر و عمان نيز اين بيماري افزايش انفجاري داشته است.
دکتر کلاهدوزگفت: بيماري انفلوانزا A(H1N1) یک بیماری ويروسي حاد وشديدا“ مسري که دراثرویروس های آنفلوانزايA-B-C  ایجاد شده که موجب درگيري دستگاه  تنفس فوقاني و تحتاني میگردد . نوع A ویروس قابلیت ایجاد تغییر در ساختار ژنتیکی خود را داشته و موجب ایجاد ویروسی با قابلیت جدید و توانایی ایجاد همه گیری در سطح گسترده و جهانی دارد. دوره  پنهاني كوتاه  از 18ساعت تا 72 ساعت و حداکثر تا 7 روز میباشد. این بیماری پس از طی دوره پنهانی باتظاهراتي نظير: تب، سرفه خشك و آزارنده ،گلودرد ، آبريزش بيني، بدن درد ،تنگي نفس ، سردرد‌، هيجان ، لرز ،‌ خستگي و ضعف نمایان است .
وی درادامه گفت : ویروس این بیماری تا 48 ساعت دراشیا ، سطوح سخت و بدون منفذ قابل بازیابی و تا 24 ساعت  قابل انتقال است ، روی پارچه ونسوج تا 12 ساعت  قابل بازیابی وتا 15 دقیقه به دیگران از طریق تماس دست آلوده قابل سرایت است.
ایشان شایعترین راه انتقال عامل بیماری را سرفه و عطسه توسط بیماران مبتلا به انفلوانزا یا شبه ان عنوان کرد.وگفت : عامل بیماری از يك روز قبل تا 7روز بعد از ظهور علايم از افراد بیمار به افراد سالم قابل سرایت بوده و دوره بیماری حداقل یک هفته بطول میانجامد.
سرپرست واحد پیشگیری و مبارزه با بیماریها گفت :از آنجاییکه تاکنون واکسنی کاملا موثر و دارویی قطعی برای مقابله با بیماری تولید نشده است بهتری راه کنترل شیوع  بیماری در جامعه را رعایت موازین بهداشت فردی و عمومی دانست و فراگیران را به رعایت نکات پیشگیرانه ذیل جلب نمود:

1-     درصورت ابتلا به علایم تب ، سرفه وگلودرد و سردرد به پزشک مراجعه کرده و ازدستورات پزشک معالج پیروی کنند

2-     از خود درمانی بپرهیزند

3-     در هنگام عطسه وسرفه ، جلوی دهان وبینی خود با دستمال کاغذی ، دسمال پارچه ای یا حداقل با آستین پیراهن بپوشانند

4-     شستوشوی مرتب دست ها با آب و صابون رعایت شود

5-     فاصله تماس با دیگران به اندازه حداقل یک متر رعایت شود

6-     بیماران به از حضور در اماکن شلوغ  خودداری کنند و به مدت 7 روز درمنزل استراحت کنند

7-     درصورت ضرورت  ازحضوردر اماکن شلوغ و از تماس نزدیک با افراد دیگر اجتناب شود

8-     درصورت در دسترس نبودن ماسک به تعداد کافی میتوان از دستمال ضخیم یا ماسکهای چندبار مصرف پارچه ای که به طور کامل جلو بینی ودهان را میپوشاند ، استفاده کرد

9-     مراقبین بیمار بایستی همواره دست های خود را پس از تماس با بیماران بشویند

10-  پنجره ها ی تا حد امکان  بایستی بازگذاشته شود تا تهویه مناسب منزل (چادر صحرایی) برقرار شود

11-  سطوح مختلف منزل بایستی بطور منظم توسط آب وصابون یا مواد ضدعفونی کننده پاکسازی شوند

12-  انتظار میرود که اغلب افراد (فرم های خفیف و متوسط تا 98% کل موارد )  خودبخود وبدون نیاز به درمان اختصاصی بهبود یابند

13-  استراحت و خواب کافی داشته باشند

14-   از فعالیت منجر به خستگی مفرط پرهیزکنند

15-  از استعمال دخانیات بپرهیزند

16-  میوجات و سبزیجات تازه مصرف کنند